Chủ nhật, 25 Tháng 6, 2017 - 21:03

Bảo vệ, phát triển rừng bền vững: Không thể chậm trễ!

Tạo: 19/04/2017 - 11:38

Trang thiết bị PCCC rừng hạn chế

Trước những diễn biến bất thường của thời tiết, những hành động tiêu cực của con người, công tác bảo vệ, phát triển rừng ở Hải Phòng đang trở thành vấn đề nóng bỏng, bức thiết hơn bao giờ hết. Làm thế nào để đẩy lùi nạn cháy rừng, phá rừng phòng hộ và nâng cao chất lượng, độ che phủ rừng đáp ứng yêu cầu hỗ trợ phòng chống thiên tai trước mùa mưa bão?

“Tấm lá chắn” đặc biệt

 Hải Phòng được đánh giá là 1 trong 5 tỉnh/thành ven biển đồng bằng sông Hồng dễ bị ảnh hưởng  do biến đổi khí hậu, nước biển dâng. Những năm qua, thành phố đã quan tâm đầu tư triển khai rất nhiều dự án, đề án bảo vệ, phát triển rừng.

Theo ông Phạm Văn Hiển - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm Lâm, Sở NN&PTNT: Chỉ tính riêng năm 2016, đã có 3 dự án trồng rừng thuộc chương trình hỗ trợ ứng phó với biến đổi khí hậu được triển khai. Hàng trăm héc-ta rừng phòng hộ ven biển, ven sông được trồng mới, chăm sóc bảo vệ.

Riêng tại Cát Bà tính đến thời điểm này, thành phố đã hoàn thành cơ bản đề án phòng, chống cháy rừng; nạn khai thác gỗ trái phép; triển khai những chương trình nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi; thực nghiệm gây trồng một số loài cây quý hiếm, có giá trị kinh tế nhằm bảo tồn, phát triển hiệu quả khu vực Vườn quốc gia.

Ngoài ra, thành phố còn áp dụng thí điểm một số đề án khai thác thủy hải sản dưới tán rừng phòng hộ… nhằm vừa bảo vệ, vừa khai thác hiệu quả tài nguyên rừng…

Chưa đáp ứng yêu cầu

Nhìn chung, các chỉ tiêu bảo vệ, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh rừng, trồng mới rừng đều đạt 100% kế hoạch năm, hỗ trợ đắc lực các công trình đê điều, phòng chống thiên tai, tăng thu nhập cho người dân từ việc đầu tư trồng, chăm sóc, bảo vệ, khai thác gỗ, lâm sản, nuôi trồng, khai thác thủy sản dưới tán rừng. Tuy nhiên trên thực tế, chất lượng, mật độ che phủ rừng trên địa bàn thành phố vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Theo Chi cục kiểm lâm, độ che phủ rừng mới chỉ đạt 12,3%. Trong tổng số 18.700 héc ta rừng của Hải Phòng, có đến gần 5.600 héc ta (chiếm gần 30%) diện tích là rừng nghèo kiệt trên núi đá vôi, rừng mới trồng, chưa đủ mật độ, diện tích theo quy định. Hơn nữa, đối với 10.800 héc ta diện tích rừng tự nhiên của thành phố, phân bố tập trung trên quần đảo Cát Bà, khu vực bãi triều xã Phù Long và một phần tại bãi triều ven biển xã Gia Luận có nguồn tài nguyên động, thực vật vô cùng phong phú, đa dạng sinh học cao nhưng chất lượng rừng đạt thấp. Hiện tại, hệ thực vật chủ lực phần lớn là loại cây nhỏ, cây bụi, độ che phủ hạn chế, trữ lượng kém, đặc biệt phân khu phục hồi sinh thái và vùng đệm Vườn Quốc gia Cát Bà. Thực tế này dẫn đến khả năng phòng hộ, hỗ trợ phòng, chống thiên tai của rừng ngập mặn ven biển là rất hạn chế. Đó là chưa nói công tác chăm sóc diện tích rừng đặc dụng, phòng hộ đồi núi hiện gặp nhiều khó khăn...

Cháy rừng, phá rừng tăng bất thường

Ngoài thực trạng đáng báo động trên, công tác bảo vệ, phát triển rừng của thành phố đang tồn tại nhiều bất cập. Nghiêm trọng nhất là hiện tượng cháy rừng, phá rừng thời gian gần đây có chiều hướng gia tăng bất thường.

Thống kê của Chi cục Kiểm lâm thành phố cho thấy, năm 2015 trên địa bàn Hải Phòng xảy ra 14 vụ cháy rừng (17,48ha). Năm 2016 tăng lên đến 33 vụ (41,4ha), gấp 2,4 lần năm 2015. Trong đó, riêng huyện Thủy Nguyên đã có đến 25 vụ, quận Đồ Sơn 4 vụ. Vụ cháy rừng lớn nhất xảy ra trong 2 ngày 13 và 14-10-2016, ở các thôn 5 và 6 xã Đông Sơn và thôn 7 xã Hòa Bình, Thủy Nguyên gây thiệt hại 25ha rừng. Bước sang quý I/2017, trên địa bàn huyện Thủy Nguyên, An Lão và quận Đồ Sơn cũng đã xảy ra 7 vụ (diện tích 15ha). Riêng huyện Thủy Nguyên có 5 vụ.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, nguyên nhân khách quan dẫn đến tình trạng cháy rừng tăng đột biến thời gian qua là do thời tiết khô hanh, nắng nóng kéo dài. Bên cạnh đó là hàng loạt nguyên nhân khác như  chính quyền địa phương chưa thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý nhà nước về rừng, đất lâm nghiệp.

Công tác giao đất, giao rừng còn tùy tiện. Việc cắm mốc chỉ giới giữa các chủ rừng chưa rõ ràng gây khó khăn quản lý, xử lý khi cháy rừng xảy ra. Rất nhiều chủ rừng chưa xây dựng, tổ chức thực hiện công tác PCCC diện tích rừng được giao quản lý. Một số người còn buông xuôi, gần như không có biện pháp bảo vệ...

Mặt khác, lực lượng kiểm lâm chuyên trách còn quá mỏng. Thành phố hiện chỉ có 24 cán bộ kiểm lâm, nhân viên, ngoài công tác PCCC còn làm nhiệm vụ bảo vệ, ngăn chặn các hành vi phá hoạt rừng. Mỗi khi có sự cố, việc huy động lực lượng ứng phó tại chỗ của địa phương rất chậm, không kịp thời; sự phối hợp giữa các lực lượng chưa nhịp nhàng, thống nhất, thiếu phương án tác chiến, còn theo kiểu “mạnh ai nấy làm”...

Thực tế trên đang gióng lên hồi chuông cảnh báo, cần sự phối hợp, vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Trong đó, thành phố cần sớm phê duyệt, triển khai kế hoạch bảo vệ, phát triển, sử dụng bền vững diện tích rừng, đất lâm nghiệp theo quy hoạch và mục tiêu tái cơ cấu ngành lâm nghiệp.

Khánh Chi