Thứ sáu, 26 Tháng 5, 2017 - 20:14

Sử dụng đất của các doanh nghiệp cổ phần hóa: Còn nhiều bất cập

Tạo: 16/05/2017 - 17:02

 

Nhằm tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, đồng thời để bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định pháp luật trong quá trình xác định giá trị doanh nghiệp (DN) để thực hiện cổ phần hóa (CPH), ngày 2-11-2016, Thủ tướng Chính  phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có Chỉ thị số 31 CT-TTg yêu cầu bộ, ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương rà soát việc sử dụng đất của DN CPH, trong trường hợp DN chuyển mục đích sử dụng đất thì thực hiện bán đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai. Vậy việc thực hiện chủ trương trên tại thành phố Hải Phòng ra sao?

Theo nhận định của các chuyên gia thì kể từ khi Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước năm 2008 có hiệu lực thi hành đến nay, công tác quản lý, sử dụng tài sản công trên địa bàn Hải Phòng đã dần đi vào nề nếp, tình trạng thất thoát, lãng phí từng bước được khắc phục, ý thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức được nâng lên, góp phần quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển KT-XH của thành phố.

Tuy nhiên, cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, công tác quản lý tài sản công, nhất là đất đai, trụ sở làm việc còn bất cập, phân tán, sử dụng chưa thực sự hiệu quả so với tiềm năng, trong nhiều trường hợp còn thất thoát, lãng phí.

Theo thống kê ban đầu của liên Sở KH&ĐT - TN&MT, thành phố có 118 DN 100% vốn nhà nước thực hiện CPH, trong đó đã CPH được 113 DN và đang thực hiện CPH tiếp 5 DN còn lại. Thực hiện chỉ đạo của UBND TP, một số quận, huyện như: Ngô Quyền, Đồ Sơn, Cát Hải… đã rà soát việc quản lý, sử dụng đất của các DN CPH tại địa phương mình.

Tuy thông tin chưa đầy đủ, cần nhiều thời gian và sự hợp tác hơn nữa của DN, song kết quả bước đầu đã phản ánh: Nhiều DN đang sử dụng thửa đất mà chưa đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hồ sơ địa chính của DN chưa chính quy, thậm chí nhiều nơi chưa có bản đồ địa chính, việc quản lý sử dụng đất còn gặp nhiều khó khăn.

Đơn cử, trong tổng số 107 DN đã CPH xong, có 91 DN không còn vốn nhà nước và 16 DN còn vốn nhà nước quản lý, sử dụng 436 thửa đất, diện tích lớn thì hàng chục héc ta, nhỏ thì vài trăm mét vuông với mục đích sử dụng khá đa dạng, từ hoạt động nông nghiệp đến công nghiệp, dịch vụ, thương mại…

Song, cũng theo thống kê ban đầu, có tới gần 180 thửa đất của các DN chưa được đăng ký với cơ quan có thẩm quyền hay chưa được cấp giấy chứng nhận quyền  sử dụng đất. Đơn cử như Công ty CP Thành Tô chỉ có 1/18 địa điểm sử dụng đã cấp giấy chứng nhận; Công ty CP Chế biến và dịch vụ thủy sản Cát Hải có 1/8 địa điểm; Công ty CP Dược phẩm Hải Phòng có 1/20 địa điểm; Công ty CP Thương mại, đầu tư và xây dựng Hải Phòng, Công ty CP Phục vụ mai táng cả 5 địa điểm đều chưa có giấy chứng nhận; Công ty CP Đảm bảo giao thông đường thủy có 1/7 địa điểm được cấp; Công ty CP Đường bộ chỉ có 2/19 địa điểm đã cấp giấy chứng nhận…

Từ thực trạng này dẫn tới hệ lụy là đối với những thửa đất chưa được đăng ký nêu trên, cơ quan quản lý nhà nước sẽ không nắm được tình hình biến động như: DN sử dụng đất có đúng mục đích không? Có chuyển nhượng cho cơ quan, DN khác hay không? Và đặc biệt là có để đất bị lấn chiếm, hoang hóa gây lãng phí nguồn tài nguyên đất đai hay không?

Cũng từ việc thực hiện rà soát sử dụng đất của các DN CPH mà ngay sau khi có văn bản chỉ đạo của UBND TP, ngày 28-4 vừa qua, huyện Bạch Long Vỹ đã đề nghị thành phố và Sở TN&MT xem xét việc sử dụng và thu hồi đất của Công ty CP Bạch Long đóng trên địa bàn huyện vì DN đã “ngừng hoạt động từ nhiều năm nay, đất để hoang, gây lãng phí, nhà xưởng đã xuống cấp, bay mái, gây mất mỹ quan đô thị”?!

Trên thực tế, để sử dụng hiệu quả quỹ đất của các tổ chức, DN, nhất là những vị trí đắc địa, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 06 về thu hồi đất vi phạm, đất chậm đưa vào sử dụng theo quy định pháp luật đất đai, sau đó sẽ tiến hành đấu giá, tăng nguồn thu cho ngân sách hoặc giao cho những chủ đầu tư có đủ năng lực để triển khai các dự án, công trình thúc đẩy phát triển KT-XH của thành phố.

Đến nay, cũng đã có 5 dự án, khu đất bị thu hồi và các cấp, ngành đang tiếp tục triển khai thêm hàng chục dự án vi phạm.

Đối với việc rà soát sử dụng đất của các DN đã và đang CPH còn có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định đầy đủ giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị DN khi CPH, kể cả giá trị lợi thế (vị trí địa lý) nếu DN lựa chọn hình thức thuê đất trả tiền hàng năm.

Được biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, vừa qua Sở TN và MT đã thành lập tổ công tác kiểm tra, rà soát để tổng hợp đầy đủ, cập nhật chính xác và đánh giá thực trạng việc sử dụng đất của các DN CPH, các trường hợp chuyển mục đích sử dụng… kịp thời báo cáo UBND TP.

Kim Oanh