.

Lộn xộn khai thác đá ở Thủy Nguyên: Mất an toàn, lãng phí tài nguyên

Thứ Hai, 21/11/2016, 11:24 [GMT+7]
.

 

Khai thác ở núi Thành Dền (Liên Khê)
Khai thác ở núi Thành Dền (Liên Khê)

Đá vôi là nguồn nguyên liệu quan trọng phục vụ phát triển kinh tế, việc làm, đời sống cho hàng nghìn hộ dân ở huyện Thủy Nguyên. Các mỏ đá vôi thường có dạng vỉa, bề dày trên 200m, quy mô và diện lộ lớn nằm ngay mặt địa hình, sát đường giao thông thủy bộ, tiện cho khái thác và vận chuyển. Tuy nhiên, tình trạng lộn xộn trong khai thác cùng những bất cập trong quy hoạch, quản lý khiến những ngọn núi đá Thủy Nguyên đang dần bị "xóa sổ".

KỲ I: LỘN XỘN TRONG KHAI THÁC ĐÁ

Đá vôi xây dựng là loại khoáng sản chủ đạo ở Thủy Nguyên, phân bố ở phía Bắc huyện, chạy dài từ xã An Sơn, Lại Xuân qua Liên Khê, Lưu Kiếm đến xã Minh Tân, thị trấn Minh Đức. Đá vôi Thủy Nguyên có tổng trữ lượng 380,292 triệu m3, phân bố trên diện tích 1009,4ha, đã đưa vào khai thác 120,908 triệu m3 (gồm 112 điểm núi tại 7 xã và thị trấn Minh Đức) trên diện tích 415,5ha. Việc khai thác đá vôi những năm trước đây chủ yếu là nhỏ lẻ, đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng không nhiều.

Gần đây, khi các nhà máy xi-măng đua nhau mọc lên cùng với nhu cầu cao về vật liệu xây dựng, san lấp mặt bằng… thì việc khai thác đá diễn ra ồ ạt. Việc tranh đua xin khai thác mỏ đá cùng với nạn khai thác đá trộm (khai thác "thổ phỉ") diễn ra khá rầm rộ khiến chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng vất vả trong quản lý, giữ gìn an ninh trật tự.

Sau khi Luật Khoáng sản được thực thi, hàng nghìn lao động là xã viên các hợp tác xã (HTX) khai thác đá, sản xuất VLXD trước đây phải đi làm thuê cho các đơn vị khai thác mỏ mới (do HTX không đủ điều kiện để xin phép khai thác mỏ) hoặc tự đi khai thác thổ phỉ để kiếm sống, hoặc đi khai thác lại những địa điểm của các doanh nghiệp đã khai thác đến cao trình quy định, nhưng chưa hoàn nguyên và bàn giao cho địa phương quản lý.

    Nhìn những ngọn núi đang khai thác ở Lại Xuân, Minh Tân, An Sơn, Liên Khê, Minh Đức... bị đào, phá nham nhở mà xót xa và rợn cả người. Trên những ngọn núi đang bị xẻ đôi, xẻ ba là những người thợ đang oằn mình ấn những mũi khoan vào sườn núi đá, mình treo lơ lửng với sợi dây thừng ngang người trên vách núi đá cheo leo và trên đầu là những tảng núi chênh vênh sẵn sàng đổ ập xuống bất cứ lúc nào. Họ đang đánh đổi mạng sống của mình vì... đá.

Các ngọn núi không phải được khai thác từ đỉnh xuống theo quy định, mà thường từ lưng chừng núi, tạo ra những hàm ếch. Núi còn bị khai phá, đào sâu dưới mặt đất cả chục mét, rất nguy hiểm. Nhiều điểm khai thác đá "thổ phỉ" cũng tổ chức nổ mìn trùng vào thời gian nổ mìn của các đơn vị được cấp phép, rồi vận chuyển vào đêm tối hoặc rạng sáng để tránh các cơ quan chức năng kiểm soát.

   Mới đây, Sở Tài nguyên và Môi trường và đoàn kiểm tra liên ngành thành phố đã tiến hành kiểm tra công tác quản lý, hoạt động khoảng sản tại khu núi Trại Sơn thuộc xã An Sơn và Lại Xuân cho thấy còn bộc lộ nhiều sai sót.

Cụ thể là sau khi được cấp giấy phép khai thác khoáng sản, hầu hết các doanh nghiệp chưa thực hiện kịp thời, đúng quy định pháp luật về khoáng sản và luật pháp khác có liên quan trước khi hoạt động khai thác như: không thực hiện cắm mốc đúng theo quy định tại khu vực được phép khai thác khoáng sản theo giấy phép khai thác (Công ty TNHH Vật liệu xây dựng Quyết Tiến, Công ty TNHH Xây dựng và Dịch vụ Thành Lộc); chậm hoàn thiện thủ tục thuê đất, ký hợp đồng thuê đất để khai thác khoáng sản (Công ty TNHH Vật liệu xây dựng Quyết Tiến, Công ty TNHH Xây dựng và Dịch vụ Thành Lộc, Công ty xi măng Phúc Sơn, Công ty cổ phần Thương mại Tân Hoàng An); hoạt động khai thác không đúng công nghệ khai thác, phương pháp khai thác đã xác định trong thiết kế mỏ được duyệt (Công ty TNHH Vật liệu xây dựng Quyết Tiến, Công ty xi măng Phúc Sơn, Công ty TNHH Xây dựng và Dịch vụ Thành Lộc); khai thác không đúng khu vực được cấp phép, khai thác ngoài chỉ giới, độ sâu được cấp phép khai thác; chậm ban hành nội quy lao động của mỏ phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật về an toàn lao động; thực hiện chưa đúng, đủ các biện pháp an toàn lao động, vệ sinh lao động và các biện pháp bảo vệ môi trường; sau khi giấy phép hết hạn mà không được gia hạn thời gian khai thác, không lập đề án đóng cửa mỏ và thực hiện phục hồi môi trường theo quy định…

   Thủy Nguyên là địa bàn có đứt gẫy Kinh Môn - Hải Phòng trực tiếp chạy qua. Khu vực phía Nam và Tây Nam huyện thuộc vùng địa chấn trung tâm Hải Phòng, có biểu hiện động đất đạt cường độ 4,6 - 5,0 độ richter, chấn cấp Io=6-7. Khu vực phía Bắc và Đông Bắc huyện thuộc vùng địa chấn Bắc Hải Phòng có biểu hiện động đất đạt cường độ 5,1 - 5,5 độ richter và chấn cấp Io=7. Gần đây nhất, vào 10h18 ngày 3-10-2012, đã xảy ra trận động đất tại khu vực Hải Phòng có cường độ 4,4 độ richter, chấn cấp Io = 5 (thang MSK-64) và độ sâu chấn khoảng 15km. Trận động đất này yếu, không gây thiệt hại, nhưng cảm nhận được rõ ràng tại các điểm khai thác đá ở các xã phía Bắc Thủy Nguyên. Đây là một cảnh báo đối với lao động khai thác đá ở Thủy Nguyên cần lưu tâm phòng tránh.

(còn nữa)

Huyền Trang

;
.
.
Bình luận
.
.
.
.
.