.
Xưởng gia công "chui" - Quản chặt hay dẹp bỏ?

Kỳ 2: Không nên để tồn tại

Thứ Ba, 21/03/2017, 10:26 [GMT+7]
.

 

Một dây chuyền sản xuất may công nghiệp
Một dây chuyền sản xuất may công nghiệp

Trong bài viết này, người viết không thống kê số liệu về sự tồn tại các xưởng gia công lậu trên địa bàn, vì thực ra đã là “chui” là “lậu” thì số liệu cũng khó mà chính xác. Nhưng có thể khẳng định, đây không phải là mô hình sản xuất tích cực, cho dù chúng có được hợp thức hóa thủ tục chăng nữa cũng không nên khuyến khích. Bởi trong bối cảnh hiện nay, chúng ta đang cần chuyển dịch đầu tư từ chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao chất lượng công nghệ, tiết kiệm năng lượng, bảo đảm sạch môi trường… theo quan điểm mà Nghị quyết ’ại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12, cũng như Đại hội 15 Đảng bộ thành phố đã đề ra.

Kỳ 2: Không nên để tồn tại

Nhắc lại, một số ý kiến cho rằng mô hình xưởng gia công “chui” giải quyết được bài toán về lao động nông thôn(?). Trao đổi với một cán bộ chuyên ngành về công nghiệp, được biết điều đó chỉ mang tính cục bộ, vì bản chất các mô hình này nằm trong hệ thống vệ tinh mở rộng đầu tư, nhưng khác là được ngụy tạo, né tránh quản lý và tiết kiệm chi phí, thay cho việc đầu tư tập trung.

Theo tính toán của một chuyên gia ngành giày, để có một một nhà máy sản xuất ổn định cho 1.000 lao động, tổng chi phí bình quân cho mỗi lao động khoảng 400 USD/người/tháng. Như vậy, thực tế các chủ xưởng “chui” thuê thẳng công nhân gói gọn khoảng 200 USD/người/tháng, còn lại 200 USD thất thoát vào quy trình đầu tư, mà lẽ ra một phần lớn trong đó thuộc về nhà nước, cũng như chính người lao động. Mặt khác, bản chất của “cai” lao động là nhận mối một giá, thuê gia công một giá, tiết kiệm càng nhiều hưởng lợi càng lớn. Chưa kể khi công ty mẹ “cắt’ việc, thì nhất thời các xưởng cùng máy móc sẽ trở thành vô dụng vì người lao động cũng không làm chủ công nghệ.

Phân tích sâu hơn, vì là dạng hình “đa không” nên các xưởng gia công “chui”, “lậu” cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh trật tự. Chắc chắn nhiều người không thể quên được vụ hỏa hoạn kinh hoàng làm 38 người thương vong ở xưởng gia công mũ giày tại xã Tân Dân (An Lão) cách đây 6 năm.

Khi vụ việc xảy ra, bản thân các chủ xưởng ngoài việc vướng vào vòng lao lý, không thể khắc phục nổi hậu quả vì không có khả năng tài chính, hệ quả là gia đình nạn nhân và xã hội phải gánh chịu. Còn nhớ lúc đó trên địa bàn huyện An Lão có tới 46 mô hình gia công tương tự. Tinh thần chỉ đạo được đưa ra là nếu cơ sở nào đủ điều kiện sẽ cho tiếp tục hoạt động, cơ sở nào chưa đủ thì tạm đình chỉ sản xuất đến khi đủ điều kiện, cơ sở nào không thể thực hiện sẽ kiên quyết xử lý!

Tuy nhiên, như thế nào là đủ điều kiện? Chỉ nói như việc sử dụng đất, hầu hết các cơ sở hiện đều sử dụng sai mục đích từ đất nông nghiệp, đất nhà ở hoặc thuê lại công sở cũ, nằm giữa khu dân cư, các hợp đồng thuê mướn thực hiện ngoài vòng pháp luật. Hay như việc sử dụng điện cũng từ nguồn dân sinh, gần như không cơ sở nào có trạm điện riêng, chưa nói đến việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải, rác thải công nghiệp, các điều kiện về bảo hộ bảo hiểm an toàn khác… Tóm lại, rất ít cơ sở nếu không nói là tất cả, có đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu về quản lý. Cũng có nghĩa đây là mô hình hoạt động vi phạm nhiều quy định của pháp luật.

Thiết nghĩ, năm 2017 là năm thứ hai liên tiếp thành phố thực hiện chủ trương “cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh”. Điều cần thiết là phải tạo ra môi trường ngày càng bình đẳng, để giữ gìn cũng như thu hút các nhà đầu tư có tiềm lực, có ý thức đóng góp cho nhà nước và xã hội. Vẫn biết là sẽ rất khó khi phải dẹp bỏ một mô hình đã phát triển trên bề rộng, đòi hỏi sự vào cuộc của nhiều cấp nhiều ngành, tốn kém chi phí tiền của.

Nhưng đó lại là bài học đắt giá cho sự buông lỏng quản lý và ngộ nhận về đầu tư, chưa kể đến các yếu tố tiêu cực có thể xảy ra, mà “vụ Tân Dân” chỉ là ví dụ điển hình. Và, vấn đề đặt ra chính là: không nên để các xưởng “chui” này tồn tại!

Lê Minh Thắng

;
.
.
Bình luận
.
.
.
.
.