.

Đổi mới cách dạy và học môn Lịch sử

Thứ Sáu, 23/12/2016, 08:53 [GMT+7]
.

 

Chuyên đề lịch sử của Trường THCS Trương Công Định
Chuyên đề lịch sử của Trường THCS Trương Công Định

Theo phương án, kỳ thi THPT quốc gia và tuyển sinh vào lớp 10 THPT của thành phố đều áp dụng bài thi tổ hợp các môn khoa học tự nhiên và xã hội. Điều đó cho thấy những môn học vốn được coi là “môn phụ” như Lịch sử sẽ không còn bị học sinh xem nhẹ, học tủ… cũng như Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT đã chú trọng hơn tới việc trang bị kiến thức toàn diện cho học sinh. Tuy nhiên, làm thế nào để môn học này không còn khô cứng, mà là nguồn kiến thức thực tế, cần thiết trong hành trang trau dồi đạo đức, hình thành nhân cách của mỗi người Việt trẻ?

Yêu cầu cấp thiết

Cuối tháng 11 vừa qua, tại sân đình Hàng Kênh, Trường THCS Trương Công Định, quận Lê Chân đã tổ chức chuyên đề dạy học theo chủ đề tích hợp môn Lịch sử “Tìm hiểu và phát huy truyền thống hiếu học của nhân dân quận Lê Chân”. Chuyên đề được thực hiện trong 6 tiết: trong đó, tiết 2,3,4 các em được học tập và trải nghiệm tại Văn miếu Quốc Tử Giám, đền thờ thầy Chu Văn An, đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, đình Hàng Kênh, đền Nghè. Tiết 5,6 là phần báo cáo kết quả hoạt động trải nghiệm. Tiết dạy còn có sự tích hợp của các môn học như Ngữ văn, Âm nhạc, Mỹ thuật… với những nội dung phong phú, sinh động, giúp học sinh tiếp thu bài giảng tốt hơn.

Theo cô giáo Nguyễn Hồng Sim - Phó hiệu trưởng Trường THCS Trương Công Định, từ những yêu cầu đổi mới trong dạy và học lịch sử, nhà trường đã thực hiện chuyên đề, thay đổi thói quen học “đọc - chép”, học thuộc lòng… lâu nay. Trong các tiết giảng Lịch sử, nhà trường không chỉ dạy cho học sinh những sự kiện, con số mà còn giúp các em nhận thức được ý nghĩa, con người và văn hóa dân tộc…, để mỗi sự kiện lịch sử ngấm vào các em một cách tự nhiên, không gượng ép.

Tuy nhiên, những tiết dạy Lịch sử sinh động như vậy không nhiều. Phần lớn hiện nay tại các nhà trường, môn Lịch sử nói riêng, các môn học xã hội nói chung vẫn được dạy theo lối “đọc - chép”, học sinh tiếp thu bài giảng thụ động. Đó là một trong những lý do khiến phần lớn học sinh không “mặn mà” với lịch sử, coi lịch sử là môn phụ, không hấp dẫn và chỉ cần học thuộc là đạt yêu cầu. Thực tế cho thấy, trong kỳ thi THPT quốc gia những năm vừa qua, Lịch sử luôn là môn thi có ít học sinh chọn nhất.

Đặc biệt ở các trường THPT nội thành, có những lớp không học sinh nào chọn Lịch sử! Tuy nhiên, trong năm học này, với kỳ thi THPT quốc gia, Bộ GD-ĐT quyết định thay đổi phương án thi trong kỳ thi THPT quốc gia, đưa Lịch sử là một trong 8 môn thi bắt buộc của kỳ thi. Đối với kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2017-2018, Sở GD-ĐT cũng đưa Lịch sử vào tổ hợp bài thi Khoa học xã hội. Như vậy, học sinh sẽ phải học đều hơn, không còn tâm lý môn phụ - môn chính. Điều này cũng buộc giáo viên và các trường phải thay đổi trong phương pháp dạy và học.

Thay đổi cách dạy

Theo ông Nguyễn Trường Nguyên, Phó phòng Giáo dục - Đào tạo quận Lê Chân, có nhiều cách đưa các em đến với môn Lịch sử; hướng dẫn các em tự khai thác, xử lý thông tin trong và ngoài sách giáo khoa để vận dụng kiến thức làm bài thi.

Còn một số giáo viên thì đánh giá, môn Lịch sử khô khan, nặng nề, không tạo hứng thú cho người học và cả người dạy là do trong nội dung sách giáo khoa, bài giảng còn quá ít nội dung về văn hóa, lối sống, những sinh hoạt qua các thời kỳ mà chỉ đơn thuần là những con số, sự kiện... Trong khi mục tiêu của môn Lịch sử không dừng lại ở kiến thức mà làm thế nào để những kiến thức đó thấm sâu vào nhận thức của học sinh, biến thành hiểu biết của chính các em. Có như vậy, các em mới tiếp thu bài giảng một cách chủ động và hứng thú.

Với điều kiện hiện nay, nhiều giáo viên cho rằng, các trường cần chú trọng nâng cao cơ sở vật chất, tạo điều kiện cho giáo viên dễ dàng thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, thiết kế những bài giảng lịch sử sinh động theo hình thức dạy kết hợp với minh họa bằng hình ảnh, video…

Xen kẽ những bài học lịch sử, giáo viên có thể bố trí những buổi thăm quan bảo tàng, những địa danh gắn liền với lịch sử… để học sinh có cái nhìn chân thực về lịch sử. Các thầy cô cần được trang bị máy tính, máy chiếu, mạng internet, phòng thực hành bộ môn có sơ đồ, sa bàn, mô hình… để bài giảng trở nên hấp dẫn, sinh động và gần gũi hơn.

Vân Anh

 

;
.
.
Bình luận
.
.
.
.
.