.

Về căn cứ cách mạng năm xưa

Chủ Nhật, 05/03/2017, 20:37 [GMT+7]
.

 

Đài tưởng niệm ghi nhớ sự hy sinh anh dũng của 9 chiến sĩ cách mạng năm xưa
Đài tưởng niệm ghi nhớ sự hy sinh anh dũng của 9 chiến sĩ cách mạng năm xưa

 “Lễ đình mùng 6 tháng Giêng. Cầu an, cầu phúc, cầu duyên, cầu tài. Hai mươi tháng 8 giỗ cha. Dù xa muôn dặm đường dài khó quên”, câu ca ấy đã nằm lòng trong lớp lớp thế hệ người con Hòa Nghĩa (Dương Kinh), nhắc nhớ về một mái đình cổ đã hơn trăm năm, nơi ghi dấu về một thời hào hùng của ông cha từ thưở lập ấp, xây làng, đến những năm kháng chiến trường kỳ của cả dân tộc…

Đình Trung Hoa thuộc tổ dân phố số 6, phường Hòa Nghĩa, quận Dương Kinh. Ban đầu, đình là ngôi miếu do người dân dựng lên để thờ thần sông, thần núi. Thời bấy giờ, miếu được dựng trên gò đất cao có tên là Lai Trì (Đượng Lai), xung quanh là bãi hoang vu, rừng sú lậu mọc ngút ngàn, các luồng lạch ngang dọc, chằng chịt. Từ năm 1908, khi làng Tĩnh Hải (xã Hòa Nghĩa, huyện Kiến Thụy) xưa, nay là phường Hòa Nghĩa được hình thành, đình cũng được xây dựng từ đó.

Đình Trung Hoa thờ thành hoàng làng là Đức Thánh Trần Hưng Đạo. Đình có khuôn viên rộng 2.300m2, cấu trúc mặt bằng chữ Thổ gồm 5 gian tiền tế, 3 gian trung đình và 2 gian cung cấm. Tòa tiền tế đình gồm 4 bộ vì có cấu trúc kiểu chồng rường giá chiêng, kẻ nách, các rường được kê trên nhau qua các đấu vuông thắt đáy tạo dáng hoa sen. Tòa trung đình gồm hai bộ vì bằng gỗ.

Cung cấm gồm 2 bộ vì cấu tạo đơn giản. Trải qua thời gian và sự thăng trầm của lịch sử, kiến trúc của đình Trung Hoa không còn vẹn nguyên như cũ. Tuy nhiên những dấu tích của ngôi đền hơn trăm tuổi vẫn còn lưu lại ở một số mảng chạm khắc trên các cấu kiện gỗ qua kỹ thuật chạm bong kênh, chạm nổi, chạm chìm với các đề tài truyền thống như hổ phù, lưỡng long chầu nguyệt, hoa lá thiêng,… Trong đình vẫn còn lưu giữ những di vật quý như: bức đại tự, câu đối được làm bằng chất liệu gỗ sơn son thiếp bạc phủ hoàn kim; long ngai, bài vị được chạm khắc tỉ mỉ; bộ bát biểu, biển rước.

Không phải chỉ đẹp ở nét cổ kính rêu phong, đình Trung Hoa còn là nơi chứa bao kỷ niệm buồn, vui, là chứng nhân lịch sử, là niềm tự hào của người làng qua nhiều thế hệ.

Thời kỳ trước năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Tĩnh Hải xưa đứng lên đấu tranh phá kho thóc của địch, cứu đói cho nhân dân và bước vào cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước. Ngôi đình Trung Hoa với vị thế 3 mặt sông nước bao bọc đã được chọn là địa điểm, cơ sở hội họp, làm việc của lực lượng kháng chiến. Ngày đó, trong khu vực nội đình, hậu cung, khuôn viên đình, lực lượng cách mạng đã đào rất nhiều hầm bí mật để hoạt động, làm việc, tổ chức kháng chiến. Những năm 1945-1946, đình Trung Hoa là nơi mở lớp bình dân học vụ cho nhân dân.

 Vào những năm 1948-1949, địch tập trung càn quét, tàn sát, khủng bố vô cùng gắt gao vùng quê Hòa Nghĩa. Đặc biệt trong thời điểm đầu năm 1948, địch thực hiện một số trận càn lớn vào khu Ngọ (tên gọi tiểu khu thời bấy giờ). Chúng bắt được 9 cán bộ, chiến sỹ của ta thuộc các đơn vị biệt động. Sau khi tra tấn dã man, chúng đã không khai thác được gì ở những người chiến sĩ cộng sản nên đã xử bắn 9 chiến sỹ tại sân sau đình, trước sự chứng kiến của dân làng. Sự tàn ác của kẻ thù năm ấy đã không làm tinh thần chiến đấu của quân và dân Hòa Nghĩa nao núng, mà càng làm bùng lên ngọn lửa quyết chiến, quyết thắng quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh. Năm 2004, tại chính nơi đây, nhân dân Hòa Nghĩa đã xây dựng đài tưởng niệm để ghi nhớ công lao của 9 người con anh hùng của quê hương.

Năm 1954, đình Trung Hoa là nơi tập kết của đơn vị bộ đội, vũ khí quân trang, góp phần vào chiến thắng sân bay Cát Bi. Sau hòa bình lập lại, từ 1955 đình là trụ sở làm việc của UBND xã Hòa Nghĩa. Trong kháng chiến chống Mỹ, đình là nơi tập trung tiễn đưa nhiều đợt thanh niên của địa phương lên đường ra chiến trường đánh giặc, bảo vệ tổ quốc.

Qua 2 cuộc chiến tranh vĩ đại của đất nước, đình Trung Hoa đã trở thành một chứng nhân lịch sử, ghi dấu, nhắc nhớ nhiều thế hệ của quê hương Hòa Nghĩa về những năm tháng hào hùng, về sự hy sinh lớn lao của bao cán bộ chiến sỹ cách mạng để có ngày hôm nay. Năm 2011, quần thể đình Trung Hoa được thành phố công nhận là Di tích lịch sử kháng chiến.

Xuân Hạ

;
.
.
Bình luận
.
.
.
.
.