Thứ sáu, 23 Tháng 6, 2017 - 12:20

Diễn đàn an ninh: Cần nghiêm túc tuân thủ “luật chơi”

Tạo: 21/04/2017 - 09:06

Cuối tháng 3 vừa qua, một số cửa hàng bán lẻ thiết bị di động trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội nhận được thông báo của Công ty luật Võ Trần (VOTRA) - đại diện pháp lý trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) của Apple tại Việt Nam yêu cầu phải gỡ bỏ biểu tượng quả táo khuyết hay các nhãn hiệu (bằng chữ) như Apple, iPhone, iPad, Macbook... Sự việc này một lần nữa làm dấy lên sự quan tâm của dư luận về thực trạng vi phạm bản quyền thương hiệu còn khá tràn lan ở Việt Nam…

Động thái quyết liệt này được coi như nhắm chủ yếu vào thị trường hàng xách tay, hàng ngoài luồng vốn được coi là kênh phân phối chủ yếu các sản phẩm Apple tại Việt Nam. Chính sách của Apple là cấm các đại lý ủy quyền sở tại bảo hành các thể loại cho hàng Apple xách tay mà không có hóa đơn mua hàng chính hãng phiên bản quốc tế. Không chỉ những cửa hàng bán các dòng sản phẩm của Apple mà cả các cơ sở sửa chữa, bảo hành, cung cấp phụ kiện không được ủy quyền của Apple cũng phải dỡ bỏ biển hiệu.

Việc Apple quyết liệt yêu cầu lập lại trật tự thị trường sản phẩm Apple tại Việt Nam ngoài ý nghĩa bảo vệ uy tín nhãn hiệu, quyền lợi của nhà sản xuất, các đại lý ủy quyền chính thức của họ tại Việt Nam, còn có ý nghĩa bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng.

Theo luật sư Trần Hồng Phong (Công ty Luật Ecolaw): “Thương hiệu (nhãn hiệu sản phẩm, dịch vụ) là tài sản sở hữu trí tuệ (SHTT) quan trọng nhất của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, giá trị có thể lên đến hàng tỉ đô la Mỹ và phải trải qua quá trình đầu tư, gồm cả tiền bạc và thời gian mới có được.

Do vậy, việc tùy tiện xâm hại quyền SHTT của người khác không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn để lại nhiều hệ lụy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường kinh doanh và động lực sáng tạo của con người”.

Điều đáng nói là cách đây 10 năm, ngày 11-1-2007, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức thương mại thế giới WTO. Sự kiện này mở ra cơ hội to lớn trong việc phát triển kinh tế đất nước, nhưng cũng đồng nghĩa với việc chúng ta buộc phải nghiêm túc tuân thủ các cam kết quốc tế về bảo vệ quyền SHTT tại một “sân chơi sòng phẳng và bình đẳng” lớn nhất thế giới.

Thực tế cho thấy, việc xâm phạm quyền SHTT nói chung và xâm phạm nhãn hiệu, tên thương mại nói riêng trên thế giới cũng như tại Việt Nam còn tương đối phổ biến. Và hình ảnh cũng như nhãn hiệu của Apple chỉ là một trong khá nhiều thương hiệu danh tiếng bị sử dụng tràn lan mà thôi.

Trên đường phố, chúng ta dễ dàng bắt gặp những biển quảng cáo in hình quả táo khuyết độc quyền của Apple cũng như những dòng chữ thu hút chú ý về các sản phẩm của hãng này như Macbook, iPad, IPod,  iPhone… Tại Hải Phòng, qua khảo sát tại một số cửa hàng trên đường Lạch Tray, Đà Nẵng, Bạch Đằng, Trần Nguyên Hãn…, chúng tôi nhận thấy rất nhiều chủ cửa hàng không hề biết về những khuyến cáo của Apple.

Đa phần trong số họ không nghĩ việc cơ sở mình đang sử dụng các hình ảnh, nhãn hiệu này là vi phạm quyền SHTT mà đơn thuần chỉ là một cách báo hiệu cho khách hàng biết nơi đây là địa điểm kinh doanh hoặc làm các dịch vụ sửa chữa các thiết bị di động.

Khi hỏi phản ứng về việc phía Apple dọa sẽ “có các biện pháp pháp lý” để bảo vệ thương hiệu, chúng tôi đều nhận được câu trả lời: “Đến đâu, tính đến đó”. Thậm chí, một chủ cửa hàng còn hồn nhiên ứng biến bằng cách: “Không tháo gỡ biển hiệu có hình ảnh quả táo khuyết” mà sẽ đắp thêm một miếng vào chỗ khuyết là xong!?”...

Rõ ràng, rất nhiều người trực tiếp kinh doanh dù vô tình hay cố ý đã xem nhẹ quyền SHTT thương hiệu đã được bảo hộ, cũng như không hình dung hết những rắc rối và thiệt hại nếu nhà sản xuất tiến hành cuộc chiến pháp lý bảo vệ thương hiệu đã được luật pháp bảo hộ. Quyền SHTT của Apple không chỉ được luật pháp quốc tế bảo vệ, ở Việt Nam việc SHTT cũng đã được nhà nước bảo hộ và có những chế tài quy định hình thức xử phạt đối với hành vi này. Đã đến lúc những người kinh doanh phải nhận thức đúng về hành vi của mình, tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật hiện hành, tránh tình trạng: “Mất bò mới lo làm chuồng”.

- Mục 13, điều 8, chương 1 của Luật Quảng cáo (năm 2012) cấm quảng cáo vi phạm pháp luật về SHTT.

- Điều 66 trong Nghị định 158/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo, phạt 10-15 triệu đồng cho hành vi quảng cáo hàng hóa lẫn với biển hiệu.

- Luật Hình sự sửa đổi, bổ sung năm 2009 điều chỉnh một số nội dung trong Điều 171, Luật Hình sự năm 1999: Theo đó, 1. Người nào cố ý xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại, thì bị phạt tiền từ năm mươi triệu đồng đến năm trăm triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến hai năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ bốn trăm triệu đồng đến một tỷ đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:

a) Có tổ chức;

b) Phạm tội nhiều lần.

Bùi Hạnh